Pracownicy zakładu prowadzą zajęcia ze studentami w ramach specjalności nauczycielskiej – dydaktyki historii, dydaktyki wiedzy o społeczeństwie oraz z przedmiotów znajdujących się w podstawowym programie studiów historycznych – historii historiografii, metodologii historii. W dziedzinach tych prowadzą badania naukowe.
Zakład utrzymuje stały kontakt z warszawskim szkołami, kilka z nich to szkoły ćwiczeń, gdzie studenci przygotowujący się do zawodu nauczyciela hospitują, a także samodzielnie przeprowadzają lekcje historii i wiedzy o społeczeństwie. Pracownicy zakładu organizują, kontrolują i zaliczają praktyki nauczycielskie studentów w szkołach podstawowych, gimnazjalnych i liceach. Praktyki te odbywają się we wrześniu i październiku.
Od 2006 roku, zakład uczestniczy w międzynarodowym projekcie badawczym COMENIUS C- 21 „Europa kontynent migrantów”. Dwa razy w roku odbywają się konferencje podsumowujące wyniki prac. W Warszawie obradowano w czerwcu 2008 roku. Przygotowywany jest międzynarodowy podręcznik poświęcony problemowi migracji europejskich w XIX i XX wieku.
W zakresie teorii historii pracownicy zakładu prowadzą badania zogniskowane na:

Zakład od 2004 roku organizuje w grudniu każdego roku sympozjum metodologiczne: „Historyk i metoda”, służące wymianie poglądów i pomysłów historyków i przedstawicieli innych nauk humanistycznych. W sympozjach biorą udział badacze z głównych ośrodków akademickich w Polsce.